CAO onderhandelingen, dag 3

Op 24 april kwamen de werknemersorganisaties (VKP, NVLT, FNV, CNV en Unie) en KLM bij elkaar voor dag 3 van de cao-onderhandelingen. Na een toelichting van een deskundige van de AWVN (Algemene Werkgeversvereniging Nederland) over ‘co-creatie’ als overlegmethodiek, moesten de partijen zich uitspreken over de vraag of zij zich aan deze methodiek wilden committeren en, zo ja, over de vraag voor welke thema’s zij deze methodiek geschikt vinden. Co-creatie is een aanpak waar samen oplossingen worden gezocht voor complexe vraagstukken en thema’s. Vereist is hierbij dat de feiten compleet en helder zijn; dat er ruimte is voor analyses en het beschrijven van scenario’s, maar vooral ook dat sprake is van een gedeelde visie op de toekomst. Naar haar aard gaat co-creatie gepaard met een langere doorlooptijd. Urgente onderwerpen en problemen die eenvoudig zijn op te lossen, lenen zich, wat de werknemersorganisaties betreft, niet voor co-creatie en kunnen op de traditionele wijze aan de orde worden gesteld. Co-creatie is overigens in Nederland door cao-overlegpartijen (met wisselend succes) vaker als methodiek ingezet.

De discussie blijft ook op dag 3 voornamelijk over het proces gaan. Zonder co-creatie af te wijzen, willen de werknemersorganisaties van start gaan met de ingediende cao-voorstellen. Parallel hieraan kunnen thema’s geïdentificeerd worden die zich lenen voor co-creatie. De VKP delegatie wil – na drie dagen praten over het proces – nu graag het inhoudelijk debat met KLM aangaan. Er ligt een uitgebreide brief met wensen en eisen op tafel, waarop tot dusverre nog niet door KLM is gereageerd. Ook de andere werknemersorganisaties willen zo langzamerhand wel weten aan welke eisen en wensen KLM geheel of gedeeltelijk tegemoet wil komen en welke zij van de hand wijst. Op de achtergrond speelt hierbij uiteraard dat de werkdruk binnen KLM door toenemende productie en door Perform 2020 maatregelen behoorlijk is toegenomen de laatste jaren en op meerdere plekken binnen het bedrijf min of meer onhoudbaar is geworden. Met de drukke zomerperiode voor de deur zijn snelle maatregelen noodzakelijk. Hierin moeten de overlegpartijen hun verantwoordelijkheid nemen.

De VKP herhaalt ook hier maar weer dat KLM meer vast personeel moet aannemen om aan de toegenomen werkdruk het hoofd te bieden. KLM heeft zich verbonden alleen uitzendkrachten aan te nemen indien en voor zover dat in het belang van het bedrijf noodzakelijk is (artikel 4.5 van de cao). Aan de inzet van flexkrachten kleven belangrijke nadelen, die steeds groter worden naarmate de in- en uitstroom van uitzendkrachten grilliger wordt en het aantal flexkrachten in verhouding tot het aantal geroutineerde vaste krachten buitenproportionele vormen gaat aannemen. VKP heeft voorgesteld de verhouding ‘vast/flex’ terug te brengen tot ‘85/15’, waarbij de inzet van flexkrachten vooral is bedoeld om de zogenoemde ‘piek en ziek’ op te vangen. Dat is ook in lijn met eerdergenoemde cao-bepaling.

KLM heeft zelf nu geen kant-en-klare voorstellen en geeft aan open het gesprek in te willen. Besloten is dat KLM met het oog op de volgende bijeenkomst (14 mei) de voorstellen van de werknemersorganisaties en haar eigen voorstellen onderverdeelt in 1) voorstellen die eenvoudig volgens KLM kunnen worden geïmplementeerd 2) voorstellen die in haar ogen onduidelijk zijn en/of vragen om meer informatie 3) onderwerpen die voor co-creatie in aanmerking komen en 4) voorstellen die voor KLM onbespreekbaar zijn.

Tenslotte heeft KLM tijdens het overleg een eerder onder de werknemersorganisaties verspreide presentatie over ‘Duurzame Inzetbaarheid’ toegelicht. Het betrof een eerste dataverzameling met voornamelijk getallen in zake personeelssamenstelling, verzuim en aanwezigheid (KLM spreekt hier over “productiviteit”), in- en uitstroom en de hoogte van de onregelmatigheidstoeslag bij KLM in vergelijking met die bij andere bedrijven. De presentatie maakt duidelijk dat het gemiddelde verzuim bij KLM over alle leeftijdscategorieën heen structureel hoger ligt dan het landelijk gemiddelde.

KLM erkende dat de productie de laatste jaren enorm is toegenomen, terwijl het aantal werknemers de laatste jaren is afgenomen. De wijze waarop de data werden gepresenteerd had naar het oordeel van de VKP-delegatie een suggestief karakter (namelijk: KLM’ers zijn te oud, te duur en te vaak ziek), doch dat werd door de heer Slagt ontkend. De werknemersorganisaties hebben gevraagd ook andere factoren, zoals productiecijfers inzichtelijk te maken en de verzuimcijfers af te zetten tegen die van bijvoorbeeld de bouw- en de zorgsector (sectoren die ook zware beroepen kennen). Conclusies konden nog niet worden getrokken.

KLM heeft toegezegd dat zij in een speciale bijeenkomst, op uitdrukkelijk verzoek van de VKP, zal toelichten de mate waarin door de drie domeinen (grond, cockpit en cabine) invulling is gegeven aan de afspraken die in het kader van Perform 2020 zijn gemaakt. De bevindingen zullen vervolgens terugkomen in het plenaire cao-overleg.

Op 14 mei wordt het cao-overleg vervolgd. Wij zijn uiteraard zeer benieuwd waar KLM in reactie op onze voorstellen mee komt. Het is nu tijd voor voortgang op de inhoud. Ondertussen volgen wij nauwlettend wat er aan andere tafels wordt afgesproken. Momenteel voert KLM cao-overleg met de VNV en in Frankrijk is er een ernstig conflict tussen de Air France directie en de vakbonden over de lonen.

Wij houden je op de hoogte.

Terug naar databank