Bonden bespreken krimp Schiphol in Den Haag

Vorige week zijn vertegenwoordigers van VKP, VNV, VNC, NVLT, De Unie en FNV met een delegatie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in gesprek gegaan over de voorgenomen krimp van Schiphol. Rond dat voornemen loopt een zogenoemde Balanced Approach procedure. In EU-verordening (nr. 598/2014) is bepaald dat geluid gerelateerde exploitatiebeperkingen alleen mogen worden ingevoerd wanneer andere maatregelen van de evenwichtige aanpak (‘balanced approach’) niet voldoende zijn om de specifieke doelstellingen inzake de bestrijding van geluidshinder te halen.

De beoordeling door de Commissie zal volgens de vertegenwoordigers van het ministerie leiden tot een advies dat, hoewel het geen dwingend karakter heeft, niet zonder gevolgen ter zijde kan worden geschoven. Er zijn immers na het doorlopen van de Balanced Approach procedure nog verschillende momenten waarop een toetsing/beoordeling plaatsvindt van het voorgenomen besluit.

Hieronder een korte beschrijving van de processtappen die doorlopen moeten worden en de verschillende ‘sporen’ die worden gevolgd.

Om te komen tot een reductie van het aantal vliegbewegingen is een aantal processtappen nodig:

1. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) neemt binnen de kaders van de geldende Europese regelgeving de milieunorm op in nationale wet- en regelgeving;

2. De Royal Schiphol Group (RSG) stelt op basis van deze norm de beschikbare capaciteit in termen van het aantal voor toewijzing beschikbare slots vast voor het winterseizoen en voor het zomerseizoen;

3. ACNL is de slotcoördinator en deelt de beschikbare slots uit de capaciteitsdeclaratie toe aan de luchtvaartmaatschappijen;

4. De luchtvaartmaatschappijen zijn verantwoordelijk voor het volgens de regels gebruiken van deze slots. Luchtvaartmaatschappijen staat hierbij vrij om binnen de toegekende slots zelf een keuze maken met betrekking tot de bestemming en het vliegtuigtype waarmee gevlogen wordt.

De uitkomst van iedere processtap vormt de juridische een inhoudelijke grondslag voor de volgende. Er kan geen invulling worden gegeven aan de volgende processtap als de voorgaande niet juist is ingevuld en/of afgerond. Er is nauwelijks ervaring met het doorlopen van deze processtappen in een situatie van een significante reductie van het aantal vliegbewegingen.

Het (in beslotenheid genomen) kabinetsbesluit van 24 juni 2022 om het aantal toegestane vliegtuigbewegingen van en naar Schiphol te beperken tot 440.000 per jaar (later bijgesteld naar 452.500), in plaats van de 500.000 vliegtuigbewegingen, die volgens het Nieuw Normen- en Handhaving stelsel Schiphol (NNHS) mogelijk waren, is door I&W uitgewerkt in drie verschillende sporen:

Spoor 1
Beëindiging anticiperend handhaven van het NNHS per 31 maart 2024 (eerder was beoogd dit te doen per 1 november 2023). Om het behoud van strikt preferentieel baangebruik te continueren wordt gebruik gemaakt van een experimenteerregeling. Vanaf 31 maart 2024 is er op jaarbasis ruimte voor maximaal 460.000 vliegtuigbewegingen.

Hierover wordt een juridische strijd gevoerd tegen de Staat, onder meer door KLM. In eerste aanleg is KLM in het gelijk gesteld. In hoger beroep bij het Hof is de Staat in het gelijk gesteld. In cassatie zal de Hoge Raad nu over deze kwestie moeten oordelen.

Spoor 2
De Balanced Approach procedure, waarbij het krimpbesluit aan de orde is. Waar hebben we het dan over?
• maximaal 452.500 vluchten per jaar
• minder gebruik van de start- en landingsbanen bij dichtbevolkte gebieden
• minder vluchten in de nacht – maximaal 28.700 vluchten per jaar
• stillere vluchten in de nacht (tussen 23.00 – 07.00 uur).

Spoor 3
Het maximaal toegestane aantal vliegbewegingen voor Schiphol wordt verankerd in het Luchthavenverkeerbesluit (LVB). De nieuwe limiet geldt naar verwachting voor 5 jaar.

Voor ieder spoor geldt dat de processtappen doorlopen moeten worden die verder hierboven zijn beschreven.

Samen met VNV, VNC, NVLT en De Unie heeft de VKP eerder een zienswijze ingediend (zie hieronder) op de krimpplannen van de overheid. De bonden hebben in het gesprek met vertegenwoordigers van I&W benadrukt dat dat alternatieven niet- of onvoldoende zijn onderzocht en dat een integrale aanpak ontbreekt. Denk bijvoorbeeld aan het woningbouwbeleid voor de omgeving Schiphol. Komen er – gezien de bouwplannen – straks geen nieuwe gehinderden bij?

Zienswijze 5 luchtvaartvakbonden Consultatie Balanced Approach Schiphol